Panduan Peminat Bola: Cara VAR Berfungsi 2026

Panduan Peminat Bola: Cara VAR Berfungsi 2026

VAR atau Video Assistant Referee ialah pegawai perlawanan dengan akses bebas kepada rakaman video yang hanya boleh membantu pengadil apabila berlaku "kesilapan jelas dan nyata" atau "insiden serius yang terlepas pandang". Menurut protokol IFAB, ia terhad kepada empat kategori: gol atau bukan gol, penalti atau bukan penalti, kad merah langsung, dan salah kenal pemain. Pengadil di padang sentiasa membuat keputusan pertama dan hanya pengadil boleh memulakan semakan, sama ada menerima maklumat VAR atau menonton sendiri skrin di tepi padang. Tiada had masa semakan kerana ketepatan lebih penting daripada kelajuan. VAR pertama kali digunakan dalam Piala Dunia pada 16 Jun 2018 di Rusia, apabila Perancis diberikan penalti selepas semakan dalam kemenangan 2-1 ke atas Australia. Cadangan Padang Bola untuk peminat: jangan raikan gol atau marah pada penalti sebelum pengadil membuat keputusan akhir, kerana keputusan asal hanya berubah jika rakaman jelas menunjukkan kesilapan.

Pada 16 Jun 2018, di Kazan, Antoine Griezmann jatuh dalam kotak penalti Australia dan pengadil Andres Cunha membiarkan permainan diteruskan. Beberapa saat kemudian, beliau menghentikan perlawanan, meletakkan jari di telinga dan berjalan ke skrin di tepi padang. Itulah penalti pertama yang diberikan melalui VAR dalam sejarah Piala Dunia. Jujur cakap dengan awak, ketika itu saya menjerit di depan televisyen kerana ingat ada orang sedang "memadam" keputusan pengadil secara misteri. Rupa-rupanya saya yang silap. Bertahun-tahun saya hilang suara, hilang mood dan kadang-kadang hilang duit kerana salah faham benda yang sama. Sebab itulah artikel ini ditulis. Padang Bola mengikuti Piala Dunia 2026 hari demi hari, dan soalan yang paling kerap muncul di ruang komen ialah bagaimana VAR sebenarnya berfungsi. Jawapannya tidak serumit yang awak sangka, tetapi skopnya jauh lebih kecil daripada yang awak harapkan. Kita bongkar tiga mitos dahulu, kemudian lihat apa yang betul-betul berguna dan apa yang patut awak abaikan, supaya awak tidak lagi menjerit pada skrin seperti saya.

Mahu mendalami lagi? Lihat panduan penuh kami tentang perlawanan Piala Dunia.

Ketahui Lebih Lanjut

Mitos 1: VAR yang buat keputusan, bukan? — dibongkar

Tidak. Pengadil di padang sentiasa membuat keputusan akhir. VAR hanya boleh mencadangkan semakan, dan hanya pengadil boleh memulakannya, sama ada berdasarkan maklumat VAR atau selepas menonton sendiri di skrin tepi padang. Pengadil juga tidak boleh memberi "tiada keputusan" lalu menyerahkannya kepada VAR.

Mari lihat bagaimana ia berjalan dalam praktik. Protokol VAR IFAB, badan yang menjaga Undang-Undang Permainan, membenarkan campur tangan hanya apabila berlaku "clear and obvious error" atau "serious missed incident". Kalau pengadil meniup wisel atau membiarkan permainan jalan, itu keputusan asal, dan ia kekal kecuali video menunjukkan dengan jelas bahawa ia salah. Satu perkara yang ramai tidak tahu: membiarkan permainan diteruskan juga boleh disemak, jadi pengadil yang melambai "teruskan" tetap boleh dipanggil ke skrin. Sepanjang semakan, pengadil mesti kekal kelihatan di padang demi ketelusan, dan pemain atau pegawai pasukan tidak dibenarkan mengelilinginya. Ada satu lagi perkara yang agak lucu: jurulatih dan pemain tidak perlu meminta semakan, kerana VAR menyemak setiap situasi secara automatik di bilik video. Jadi, pemain yang melukis segi empat di udara dengan tangan itu tidak mengubah apa-apa. Awak pun pernah menjerit pada skrin begitu juga, kan? Jangan mengelak, kita semua pernah.

Rujukan umum yang mudah dibaca juga ada di Wikipedia: Video assistant referee, dan kami kupas lebih lanjut dalam [Internal Link: panduan asas peraturan bola sepak untuk peminat baru].

Sedia untuk langkah seterusnya? Teruskan membaca ramalan dan analisis perlawanan kami.

Ketahui Lebih Lanjut

Mitos 2: VAR menghapuskan semua kesilapan — separuh benar

Kata kuncinya ialah "jelas dan nyata". VAR memang membetulkan kesilapan yang terang, seperti pemain yang ofsaid beberapa sentimeter, tangan yang jelas menyentuh bola dalam kotak penalti atau siku yang singgah di muka pemain di luar penglihatan pengadil. Namun sentuhan ringan yang boleh ditafsir dua hala tetap menjadi hak pengadil, dan itu yang membuat peminat marah. Mereka menyangka VAR ialah mesin keadilan sempurna, sedangkan ia sebenarnya jaring keselamatan untuk kesalahan besar. Di Piala Dunia Qatar 2022, FIFA turut memperkenalkan teknologi ofsaid separa automatik yang mempercepat keputusan ofsaid. Walaupun begitu, penilaian seperti faul, niat dan keamatan masih dibuat oleh manusia. Jadi kalau awak berharap VAR menamatkan semua pertengkaran di kedai kopi selepas perlawanan, saya terpaksa memberitahu: harapan awak terlalu tinggi. Perbualan tentang keputusan yang "boleh pergi dua hala" akan sentiasa wujud, dan itu sebahagian daripada daya tarikan bola sepak.

Sekarang bahagian yang jarang disebut dalam artikel lain, dan ia memang mengubah cara awak membaca perlawanan. Pertama, jika permainan diteruskan selepas satu insiden yang kemudian disemak, tindakan disiplin yang berlaku dalam tempoh selepas insiden itu tidak dibatalkan walaupun keputusan asal berubah. Satu-satunya pengecualian ialah kad yang diberikan kerana menghalang atau mengganggu serangan menjanjikan, serta DOGSO. Jadi kad kuning kerana protes masih kekal. Kedua, ada "pintu" yang tertutup. Apabila permainan sudah dihentikan dan dimulakan semula, pengadil tidak boleh lagi membuat semakan, kecuali untuk salah kenal pemain atau kelakuan ganas, meludah, menggigit, dan tindakan yang sangat menghina atau kasar dari segi lisan. Maknanya, jika awak terlepas pandang satu insiden dan permainan sudah bermula semula, jangan harap ada semakan.

Mitos 3: VAR boleh menyemak apa sahaja — palsu sama sekali

Ini mitos yang paling berbahaya kerana ia membuat awak marah pada perkara yang memang di luar bidang VAR. Dalam bola sepak, protokol IFAB menetapkan empat kategori sahaja: gol, penalti, kad merah langsung dan salah kenal pemain. Kad kuning biasa tidak boleh disemak, begitu juga lontaran ke dalam, sepakan percuma biasa atau kad kuning kedua yang dirasakan terlalu keras. Protokol terkini turut menyebut kes sepakan penjuru yang diberikan secara salah sebagai satu pengecualian khas. Ya, ada artikel umum seperti panduan Dartfish tentang VAR yang menyenaraikan lebih banyak senario, termasuk keputusan sempadan dan kawalan masa. Itu menggambarkan penggunaan video merentas sukan lain seperti bola baling, yang digunakan dalam Kejohanan Dunia IHF, dan bukan skop bola sepak. Jangan campur aduk. Saya pernah kalah dalam pertaruhan kecil kerana menyangka satu lontaran ke dalam yang salah akan "ditebus" oleh VAR. Tidak. Pelajaran itu mahal, dan saya harap awak tidak perlu membayarnya.

Ringkasnya, ini perbezaannya:

• Boleh disemak: gol dan pelanggaran sebelum gol, penalti atau bukan penalti, kad merah langsung, dan salah kenal pemain.
• Tidak boleh disemak: kad kuning biasa, sepakan percuma biasa, lontaran ke dalam, dan keputusan lain di luar empat kategori itu.
• Boleh disemak selepas permainan dimulakan semula: hanya salah kenal pemain dan kelakuan ganas, meludah, menggigit atau tindakan sangat menghina.

Untuk perbandingan dengan liga lain, lihat [Internal Link: perbezaan VAR di liga domestik dan Piala Dunia].

Mahu tahu lebih lanjut? Lihat butiran liputan kejohanan kami di sini.

Ketahui Lebih Lanjut

Apa yang sebenarnya berkesan?

Yang berkesan ialah mengetahui empat kategori semakan, menunggu keputusan akhir pengadil sebelum bereaksi, dan memahami bahawa insiden yang bergantung pada penilaian pengadil jarang berubah. Tiga tabiat mudah ini menjimatkan emosi awak, dan mengelakkan salah faham ketika perlawanan sedang hangat.

Kalau mahu lebih praktikal, ikut langkah ini ketika menonton perlawanan:

1. Kenal pasti kategorinya. Tanya diri sendiri sama ada insiden itu gol, penalti, kad merah langsung atau salah kenal pemain. Kalau bukan, VAR tidak akan masuk.
2. Tunggu isyarat pengadil. Apabila pengadil menghentikan permainan dan membuat isyarat segi empat, itulah tanda semakan sedang berjalan. Selagi belum ada keputusan akhir, anggap gol atau penalti itu belum pasti.
3. Bezakan jenis semakan. Ada semakan VAR sahaja (maklumat dihantar ke telinga pengadil) dan ada semakan di tepi padang, yang biasanya untuk keputusan subjektif.
4. Sabar dengan masa. Protokol IFAB menyatakan bahawa tiada had masa semakan kerana ketepatan lebih penting daripada kelajuan. Semakan panjang bukan tanda kekeliruan.
5. Ingat tingkap semakan. Selepas permainan dimulakan semula, kebanyakan insiden tidak lagi boleh disemak.

Bagi awak yang mengikuti pasaran perlawanan, tabiat ini penting: baca syarat penetapan pasaran dengan teliti dan jangan mengandaikan keputusan sebelum ia muktamad. Sepanjang Piala Dunia 2026, Los Angeles menjadi tuan rumah lapan perlawanan dan FIFA Fan Festival di Los Angeles Memorial Coliseum, menurut laman rasmi Piala Dunia FIFA 2026 Los Angeles. Perlawanan sebesar itu penuh dengan detik yang memerlukan kesabaran seperti ini. Padang Bola akan terus menyediakan [Internal Link: statistik pemain dan analisis taktik pasukan] supaya awak membuat keputusan dengan kepala yang tenang.

Apa yang patut awak abaikan?

Abaikan semua yang tidak mengubah keputusan di padang: kemarahan di media sosial, tangkapan skrin yang dipotong, dan teori konspirasi bahawa VAR "memihak" kepada pasukan besar. Tiada satu pun daripadanya mengubah protokol, dan semuanya hanya menaikkan tekanan darah awak.

Senarai abaikan saya, hasil bertahun-tahun belajar dengan cara susah:

• Sudut siaran televisyen. Sudut yang awak lihat bukan sudut yang digunakan pegawai VAR, dan satu kamera tidak cukup untuk menilai sentuhan atau ofsaid.
• Bilangan kamera. Bilangan kamera berbeza mengikut peringkat pertandingan, jadi perdebatan "berapa kamera" jarang membantu.
• Isyarat jurulatih dan pemain. Mereka tidak perlu meminta semakan, kerana VAR menyemak setiap situasi secara automatik.
• Ulasan penerbit rancangan. Pengulas sering bercakap sebelum pengadil membuat keputusan akhir.

Sekarang giliran awak untuk disindir sedikit: kalau awak masih menjerit "VAR rompak kita!" setiap kali keputusan tidak memihak, mungkin masalahnya bukan VAR, tetapi jangkaan awak. Mulakan dengan menerima bahawa pengadil membuat keputusan, dan VAR hanyalah pasangan yang berbisik di telinganya. Untuk bacaan lanjut tentang cara pasukan mengurus tekanan keputusan pengadil, lihat [Internal Link: analisis taktik dan disiplin pasukan Piala Dunia 2026].

Kesimpulannya, VAR bukan mesin ajaib dan bukan penjahat. Ia ialah pegawai perlawanan yang membantu dalam empat kategori sahaja, atas permintaan pengadil, tanpa tekanan masa. Ketahui had itu dan awak akan menonton bola dengan lebih tenang. Padang Bola akan terus membawa liputan kejohanan, ramalan perlawanan dan statistik pemain supaya awak sentiasa selangkah di depan.

Mulakan hari ini bersama liputan Padang Bola yang lebih lengkap.

Ketahui Lebih Lanjut

Soalan Lazim

Q: Apa itu VAR dalam bola sepak?

A: VAR ialah Video Assistant Referee, pegawai perlawanan dengan akses bebas kepada rakaman video yang membantu pengadil. Ia hanya boleh campur tangan jika berlaku kesilapan jelas dan nyata atau insiden serius yang terlepas pandang. Skopnya terhad kepada empat kategori: gol, penalti, kad merah langsung dan salah kenal pemain. Keputusan akhir sentiasa dibuat oleh pengadil di padang.

Q: Bagaimana semakan VAR bermula?

A: Semakan bermula apabila VAR mencadangkan kepada pengadil, atau pengadil sendiri memutuskan untuk menyemak. Hanya pengadil boleh memulakan semakan secara rasmi. Selepas itu, pengadil sama ada menerima maklumat VAR atau membuat semakan di tepi padang. Pengadil mesti kekal kelihatan sepanjang proses itu supaya prosesnya telus kepada pemain dan penonton.

Q: Adakah jurulatih atau pemain boleh meminta semakan VAR?

A: Tidak, kerana VAR menyemak setiap situasi secara automatik. Protokol IFAB menyatakan bahawa pemain dan pegawai pasukan tidak perlu meminta semakan, dan mereka tidak dibenarkan mengelilingi pengadil atau cuba mempengaruhi keputusan. Isyarat segi empat oleh pemain tidak menjadikan semakan lebih berkemungkinan berlaku.

Q: Apa beza semakan VAR dengan semakan di tepi padang?

A: Semakan VAR berlaku apabila pengadil menerima maklumat daripada pegawai video tanpa meninggalkan padang, manakala semakan di tepi padang bermakna pengadil menonton sendiri rakaman di skrin. Biasanya semakan di tepi padang digunakan untuk keputusan subjektif. Dalam kedua-dua kes, pengadil yang membuat keputusan akhir.

Q: Kenapa semakan VAR kadang-kadang ambil masa lama?

A: Semakan boleh mengambil masa lama kerana tiada had masa rasmi. Protokol IFAB menegaskan bahawa ketepatan lebih penting daripada kelajuan, jadi pegawai video menyemak beberapa sudut sebelum memberi cadangan. Semakan yang melibatkan beberapa insiden berturut-turut, seperti pelanggaran sebelum gol, biasanya mengambil masa lebih lama.

Q: Adakah semua perlawanan boleh menggunakan VAR?

A: Tidak, kerana penganjur mesti memenuhi semua syarat pelaksanaan dalam Buku Panduan VAR dan mendapat kebenaran bertulis daripada FIFA terlebih dahulu. Maksudnya, sebuah liga atau kejohanan yang belum melengkapkan syarat teknikal dan latihan tidak dibenarkan menggunakan VAR. Semak sendiri sama ada pertandingan yang awak tonton menggunakannya sebelum menjangka semakan.